നഗരസഭാ ഭരണത്തിലൂടെ ഉയരുന്ന ഒരു നേതാവിനെ സംസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ സാധ്യതയായി വായിക്കേണ്ട സാഹചര്യമാണോ കേരളത്തിൽ രൂപപ്പെടുന്നത്? തിരുവനന്തപുരം നഗരസഭയിലെ ഭരണാനുഭവം അതേ ചോദ്യം വീണ്ടും ഉന്നയിക്കുന്നു:— ആർ. സി. രാജീവ് (രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷണം)
കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നഗരസഭാ ഭരണങ്ങൾ അപൂർവമായാണ് സംസ്ഥാനതല ചർച്ചകളുടെ കേന്ദ്രബിന്ദുവാകുന്നത്. നിയമസഭയും മുന്നണിരാഷ്ട്രീയവും കൈവശം വയ്ക്കുന്ന ആധിപത്യം നഗരഭരണങ്ങളെ പലപ്പോഴും നിഴലിലാക്കാറുണ്ട്. എന്നാൽ തിരുവനന്തപുരം നഗരസഭയിലെ ഭരണപരിചയവും അതിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി ഉയരുന്ന രാഷ്ട്രീയ സംവാദങ്ങളും, ഒരു മേയറിനെ വെറും നഗരപരിധികളിൽ ഒതുക്കാനാകാത്ത ഘട്ടത്തിലേക്കാണ് കാര്യങ്ങളെ എത്തിച്ചിരിക്കുന്നത്.
ഈ രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചയ്ക്ക് ചരിത്രപരമായ ഒരു പശ്ചാത്തലമുണ്ട്. തിരുവിതാംകൂറിന്റെ സാമൂഹിക–രാഷ്ട്രീയ ചലനങ്ങളിൽ വ്യക്തമായ അടയാളം പതിപ്പിച്ച പൊന്നറ ശ്രീധറിന്റെ രാഷ്ട്രീയ യാത്ര, നഗരസഭയും നിയമസഭയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം നേരത്തെ തന്നെ വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. നെടുമങ്ങാട് പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റായി ആരംഭിച്ച് തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിന്റെ മേയറായി, പിന്നീട് നിയമസഭയിലെത്തിയ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വളർച്ച, നഗരഭരണം രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഇടവേളയല്ലെന്ന വസ്തുത ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.
വ്യത്യസ്ത രാഷ്ട്രീയ കാലത്തും പ്രത്യയശാസ്ത്ര സാഹചര്യങ്ങളിലും, അതേ നെടുമങ്ങാട്–തിരുവനന്തപുരം അച്ചുതണ്ടിലൂടെ സഞ്ചരിച്ച മറ്റൊരു രാഷ്ട്രീയ യാത്രയാണ് ഇന്ന് ചർച്ചയാകുന്നത്. നെടുമങ്ങാട് ജനിച്ച വി.വി. രാജേഷ്, വഞ്ചിയൂർ കോടതിയിലെ അഭിഭാഷകജീവിതവും രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനവും നഗരത്തിലേക്ക് കേന്ദ്രീകരിച്ച്, തിരുവനന്തപുരം നഗരസഭയുടെ ആദ്യ ബിജെപി മേയറായി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത് കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ശ്രദ്ധേയമായ സംഭവമായിരുന്നു.
2016-ലെ നെടുമങ്ങാട് നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പരാജയം നേരിട്ടെങ്കിലും, അത് രാജേഷിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തിന്റെ അവസാനവാക്കായിരുന്നില്ല. നഗരസഭാ ഭരണത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം സൃഷ്ടിച്ചെടുത്ത രാഷ്ട്രീയ സാന്നിധ്യമാണ് ഇന്നത്തെ ചർച്ചയുടെ അടിസ്ഥാനം. ഒരുകാലത്ത് ടെലിവിഷൻ ചർച്ചകളിലെ കടുത്ത വാചാലതയാൽ മാത്രം പരിചയപ്പെട്ടിരുന്ന നേതാവിൽ നിന്ന്, ഭരണപരമായ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന ഒരു മേയറിലേക്കുള്ള പരിവർത്തനം പൊതുസമൂഹം ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
നഗരവാസികളോട് കൂടുതൽ അടുപ്പം പുലർത്തുന്ന ഭരണശൈലിയും, വികസന–ഭരണ വിഷയങ്ങളിൽ സ്വീകരിക്കുന്ന സംയമിത സമീപനവും, അദ്ദേഹത്തിന് നഗരത്തിൽ വ്യക്തമായ സ്വീകാര്യത നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ഇത് വ്യക്തിപരമായ രാഷ്ട്രീയ നേട്ടമെന്നതിലുപരി, ബിജെപിക്ക് കേരളത്തിൽ നേരിടുന്ന ഒരു അടിസ്ഥാന ചോദ്യത്തേക്കാണ് വിരൽചൂണ്ടുന്നത് — നഗരഭരണം സംസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്കുള്ള ഒരു വിശ്വാസയോഗ്യമായ വഴിയാകുമോ?
നിലവിലെ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യത്തിൽ, നേമം പോലുള്ള മണ്ഡലങ്ങളിൽ ദേശീയ മുഖങ്ങളെക്കാൾ പ്രാദേശിക അടിത്തറയുള്ള നേതാക്കൾക്ക് സാധ്യതയുണ്ടെന്ന വിലയിരുത്തൽ ശക്തമാകുകയാണ്. നഗരസഭാ ഭരണത്തിലെ പ്രകടനം വോട്ടായി മാറുമോ എന്നതാണ് രാജേഷിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഭാവി നിർണ്ണയിക്കുക. അതോടൊപ്പം, നഗരഭരണം നിയമസഭയിലേക്കുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയ പരീക്ഷണശാലയായി മാറുമോ എന്ന ചോദ്യം കൂടി ഇവിടെ ഉയരുന്നു.
ചരിത്രം കൃത്യമായി ആവർത്തിക്കാറില്ല. എന്നാൽ ചില രാഷ്ട്രീയ അനുഭവങ്ങൾ, കാലം മാറിയാലും സമാനമായ ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർത്താറുണ്ട്. ഒരു നഗരത്തിന്റെ മേയർ ഒരു സംസ്ഥാനത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചയായി മാറുന്ന സാഹചര്യം, കേരളത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഭൂപടത്തിൽ സംഭവിക്കുന്ന മാറ്റത്തിന്റെ സൂചനയായി വായിക്കേണ്ടതാണ്. അതിന്റെ അന്തിമഫലം എന്താകുമെന്ന് രാഷ്ട്രീയ കാലം തന്നെ തീരുമാനിക്കും.
